Soạn văn bài thuật hoài (Tỏ lòng) – Ngữ văn 10, tập 2

Danh mục: Soạn văn , Soạn văn tập 2

Soạn văn bài thuật hoài  (Tỏ lòng) 1: Hai câu đầu – Tư thế “cầm ngang ngọn giáo” đã thể hiện một dáng đứng hiên ngang. Đó là tư thế của một tráng sĩ cầm vũ khí trong tay sẵn sàng đối đầu với hiểm nguy. – Không gian mà người đó đứng choán theo chiều tung (chiều dọc) và chiều hoành (chiều ngang) của ngọn giáo là cả một “giang sơn” gấm vóc bao la. – Thời gian cầm ngọn giáo đứng giáo đứng giữa đất trời lồng lộng ấy là đã trải mấy thu (mấy năm). Như vậy ý thức thường trực để ...

Soạn văn bài thuật hoài  (Tỏ lòng)

1: Hai câu đầu

– Tư thế “cầm ngang ngọn giáo” đã thể hiện một dáng đứng hiên ngang. Đó là tư thế của một tráng sĩ cầm vũ khí trong tay sẵn sàng đối đầu với hiểm nguy.

– Không gian mà người đó đứng choán theo chiều tung (chiều dọc) và chiều hoành (chiều ngang) của ngọn giáo là cả một “giang sơn” gấm vóc bao la.

– Thời gian cầm ngọn giáo đứng giáo đứng giữa đất trời lồng lộng ấy là đã trải mấy thu (mấy năm). Như vậy ý thức thường trực để chiến đấu luôn luôn ở trong tư thái, ở trong cái dáng đứng điềm tĩnh, không hề hao giảm nhiệt tình và ý thức cảnh giác với kẻ thù mạnh (giặc Nguyên).

Quả thật đây là người chiến sĩ có tầm vóc đất trời, tầm vóc vũ trụ. Hình tượng ở đây có tính hoành tráng hào hùng.

– Khí thế của quân đội như một đoàn hổ báo chi phối, át cả sao Ngưu.

– KHÍ hay NGUYÊN KHÍ là một khái niệm cơ bản của triết học tự nhiên Trung Quốc. Người xưa cho rằng trong bản thân từng sự vật có những nội năng vô hình chi phối sức mạnh bên trong. “Chim trĩ dù rực rỡ muôn phần nhưng vị tất đã bay xa được trăm bước, lực của nó chìm trong cái lốt rực rỡ. Phượng hoàng và chim ưng không lòe loẹt nhưng chúng bay cao và vút thẳng lên trời xanh… (Lưu Hiệp).

Chim trĩ dương khí không mạng, phượng hoàng, chim ưng và hổ báo phát ra khí mạnh bởi dương khí luôn bừng bừng trong chúng. Khi nhiều loại khí đồng dạng hợp lại thì sức mạnh nội năng sẽ chi phối bên ngoài một cách mãnh liệt. Khí ấy có thể từ dưới đất phóng vò vũ trụ át cả sao Ngưu nơi rất xa.

– Hình ảnh quân đội nhà Trần được so sánh với cái khí dữ dội của đàn hổ báo mãnh liệt, như muốn xông lên tới tận trời như thế thật là ghê gớm. Tiềm năng của quân đội nhà Trần thật đáng gờm, nếu bất cứ kẻ thù nào đụng đến đều có nguy cơ sa vào nanh vuốt của bầy hổ dữ.

2: Lời tâm sự của Phạm Ngũ Lão

– “Trái” ở đây là món nợ (Tang bồng hồ thỉ nam nhi trái – Nguyễn Công Trứ) – Vẫy vùng ngang dọc là món nợ của kẻ làm trai.

Đã sinh ra kẻ làm trai là phải mang một món nợ với đời. Mà đã nợ thì phải trả. Đó là quan niệm tích cực của Nho giáo. Trong trường hợp này người trai không phải món nợ “Vẫy vùng ngang dọc” chung chung mà hướng vào việc bảo vệ non sông, sẵn sàng chống trả lại những cuộc xâm lược của quân Nguyên.

Cái ý thức “mang nợ” với nước và ý thức nghĩa vụ lấn át quyền lợi đã tạo nên cái đẹp của một trái tim đầy nhiệt huyết công dân. Nhưng lập được chiến công rồi, người trai đời Trần vẫn mơ ước có những chiến công lớn lao, kì vĩ hơn, ngang tầm với nhân vật huyền thoại Khổng Minh Gia Cát Lượng. Rõ ràng thứ công danh mà Phạm phát ngôn là phải đền nợ nước, bảo vệ nước.

– Từ lâu người ta đã quen nhìn Phạm Ngũ Lão như một dũng tướng có tài đã có những chiến công vang dội qua hai cuộc kháng Nguyên (1285 – 1287). Nhưng qua sự “tỏ lòng” này ta thấy Phạm mơ ước mình là một người tài trí như Gia Cát. Con người này vẫn quan niệm muốn thực hiện những chiến công, lí trí vẫn là yếu tố hàng đầu. Quả Phạm Ngũ Lão là một người văn võ song toàn. “Đại Việt sử kí toàn thư”, có ghi: ông “thích đọc sách ngâm thơ, là người phóng khoáng có chí làm việc lớn, về việc võ hình như không như để ý đến”.

3: Điều đặc biệt là bài thơ không chỉ “tỏ lòng” mình mà còn phát ngôn cho quân đội (ba quân), phát ngôn thời đại Đông A hào hùng đầy những chiến công.

Tổng kết

Cả hai bài thơ Phò giá về kinh và Tỏ lòng đều thể hiện “hào khí Đông A” – hào khí thời Trần. Hào khí đó thể hiện trong cả sự nghiệp bảo vệ tổ quốc và xây dựng đất nước, trong sức mạnh của nhân dân, dân tộc và sức mạnh của những người anh hùng tiêu biểu cho thời đại. “Hào khí Đông A” ở bài Phò giá về kinh là sức mạnh chiến thắng như trẻ tre, là niềm vui chiến thắng rạo rực, tưng bừng, là quyết tâm xây dựng đất nước thái bình, bền vững, là niềm tin sắt đá vào sự trường tồn của Tổ quốc giang sơn. “Hào khí Đông A” ở bài Tỏ lòng là khí thế xung thiên, như sức mạnh át cả sao Ngưu của quân dân nhà Trần quyết chiến, quyết thắng, là tư thế hiên ngang, tầm vóc hoành tráng , là hoài bão tung hoanh nơi chiến trận, lập công danh sự nghiệp, rửa nỗi thẹn non sông của người anh hùng bảo vệ đất nước.

Xem thêm:

Các bài nên tham khảo

Soạn bài Cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử

Soạn bài cầu Long Biên – chứng nhân lịch sử I. Đọc – hiểu văn bản Câu 1. Bài văn có thể chia làm 3 đoạn. (1) Từ đầu đến « của thủ đô Hà Nội » : giới thiệu ...

Sự việc và nhân vật trong văn tự sự

Sự việc và nhân vật trong văn tự sự I. Đặc điểm của sự việc và nhân vật trong văn tự sự. 1. Sự việc trong văn tự sự a. - Sự việc khởi đầu là (1). - Sự việc phát ...

Soạn bài giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt

Soạn bài giao tiếp, văn bản và phương thức biểu đạt I. Tìm hiểu chung về văn bản và phương thức biểu đạt. 1. Văn bản và mục đích giao tiếp a. Muốn biểu đạt tư ...

Soạn bài nhân hóa

Soạn bài nhân hóa I. Nhân cách hóa là gì? 1. Có 3 sự vật được miêu tả bằng những từ ngữ để gợi hoặc tả con người. (1) Ông trời mặc áo giáp đen ra trận. (2) Muôn ...

Tả một chú công nhân đang xây nhà

Đề bài: Tả một chú công nhân đang xây nhà. Hướng dẫn lập dàn ý I. Mở bài - Hàng ngày đến trường đi qua một công trường đang xây dựng. - Em gặp chú công nhân thợ ...

Phát biểu cảm nghĩ về bài Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử của Thuý Lan

Đề bài: Phát biểu cảm nghĩ về bài kí Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử của Thuý Lan Bài làm Văn bản nhật dụng này cung cấp cho chúng ta những thông tin bổ ích ...

Phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật Dế Mèn

Đề bài: Phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật Dế Mèn trong đoạn trích Bài học đường đời đầu tiên (trích Dế Mèn liêu lưu kí) của nhà văn Tô Hoài. Bài làm 1. Ở ...

Soạn bài luyện tập về phương pháp lập luận trong văn nghị luận

LUYỆN TẬP VỀ PHƯƠNG PHÁP LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN I. LẬP LUẬN TRONG ĐỜI SỐNG Lập luận trong đời sống là đưa ra luận cứ (chứng cứ) nhằm dẫn dắt người nghe, ...

Soạn bài tinh thần yêu nước của nhân dân ta

TINH THẦN YÊU NƯỚC CỦA NHÂN DÂN TA I. GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI TÌM HIỂU BÀI Câu 1: (Sgk. tr 26) - Bài văn này nghị luận vấn đề tinh thần yêu nước của nhân dân ta. ...

Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ Cho thuê nhà trọ phòng trọ giá rẻ